Akne Türleri


Aknenin türleri nelerdir?

Dermatolojide, ergenlik sivilcesi olarak bilinen “ akne vulgaris” dışında akne görünümünde çok sayıda lezyon vardır. Ancak akne vulgaris dışındakilerle toplumda sık karşılaşılmaz. Bu sebeple biz ergenlik aknesini türlerine ayırmayı daha anlamlı buluyoruz. Bu sebeple şiddet derecesine göre ve yerleşim yerine göre türler belirlemek daha anlamlı olacaktır.

  1. Şiddet derecesine göre;

    1. Hafif; bu durumda cillte kapalı ve açık komedonlar bazen az miktarda hafif kabarık içi dolu olmayan sivilceler eşlik eder.

    2. Orta; komedonlar fazlalaşırken içi boş veya dolu akne lezyonları bölgesel artışlar gösterir.

    3. İleri; komedon akne lezyonları tüm yüzde çokça bulunurken akne lezyonları ağrılı, büyük ve zor iyileşen tiplere dönüşür.

  1. Yerleşim yerine göre;

Klasik akne, genelde yüzde yerleşir. İlk kendini gösterdiği bölge genellikle alın ve burun çevresidir. Daha sonra çene ve yanaklara ileri durumlarda boyun ve enseye yayılır. Bazen yüzle birlikte bazen de yüzden bağımsız vücut bölgelerinde de akneye rastlanır. Sıklıkla göğüs, sırt, kalça ve cinsel bölgelerde akne lezyonu yerleşebilir.

Ancak bazen tamamen farklı sebep ve bulgularla yüz ve vücut bölgelerinde akne lezyonuna rastlanabilir. En sık karşılaşılan diğer durumlar; ilaç kullanımından kaynaklanan yan etkiler, makyaj ürünleri, alerjiler, güneş ışınları, hormonal ve diğer cilt hastalıkları v.s

 

Daha çok kimlerde görülür? Cinsiyet ve yaşa göre görülme sıklığındaki değişim nedir?

Ergenlikten önce görülmesi istisnadır. Ergenlik yaşında yağ bezeleri çalışmaya başladığı için, akne de bu dönemde başlar. Erkeklerde ve bayanlarda eşit oranda görülür. Ancak bitiş yaşı belli değildir. Kiminde birkaç sene içinde kaybolurken kiminde otuz, kırk yaşına kadar devam edebilir. Bazen ergenlikten sonra başlayıp iniş çıkış göstererek devam ettiği bilinmektedir. Ergenlik döneminde kız ve erkeklerde genellikle eşit görülse de erkeklerde şiddetli lezyonlara yatkınlık, kızlarda ise uzun süre devam eden bir problem olarak kendini gösteriyor. Yetişkin yaşlarda karşılaşılan aknelerin çoğu ise bayanların problemi olarak karşımıza çıkıyor.

Akneli ciltlerde görülen düzensizlikler

  • Lezyon: Cilt hücrelerinin hastalık veya yaralanma sonucu fiziksel değişime uğramalarına lezyon adı verilir. Harici (akne, cilt kanseri, bıçak kesiği vb.) veya dahili (iç organlarda görülenleri) olarak ayrılırlar. Yani akne lezyonu denildiğinde yağ bezlerindeki bir düzensizlikten kaynaklanan ciltteki fiziksel değişimden bahsedildiği anlaşılır. Akne lezyonlarının ciddiyeti komedon denen siyah ve beyaz noktalardan nodül ve kistlere kadar değişir. 

  • Komedon (siyah ve beyaz noktalar): Bunlar yağ foliküllerinin içindeki ölü hücreler, minik kıllar ve bazen bakterilerle tıkanmış yağ dokularıdır. Görüntüleri nedeniyle "siyah veya beyaz noktalar" olarak adlandırılırlar. Steril ortamda bir cilt uzmanı tarafından yapılmadıkça sıkılmaması tavsiye edilir. 

  • Papül: Cildin üzerinde hafifçe yükselti oluşturan küçük (5 mm veya daha ufak) ve sert lezyonlardır. Bazıları gözle görülmeyecek kadar minik olmasına rağmen dokunulunca pürüzlü bir his verir. 

  • Püstül: Kubbe şeklinde, cerahatli (beyaz kan hücreleri, ölü cilt hücreleri ve bakteri içerir) ve hassas bir lezyon türüdür. Genellikle merkezinde bir kıl bulunur. Gelişerek kist halini almadıkça bu tür sivilceler genellikle iz bırakmazlar. 

  • Kist: İçlerinde beyaz kan hücreleri, ölü hücreler ve bakteriler gibi sıvı veya yarı sıvı maddeler bulunduran kesemsi lezyonlardır. Sivilceden büyük ve iltihaplıdırlar. Cildin alt tabakalarına kadar yoğun etkileri vardır, ağrı verebilirler ve çoğunlukla iz bırakırlar. 

  • Makül (yara izi): İyileşen bir akne lezyonunun geçici olarak bıraktığı kırmızımsı lekedir. Yassı ve genellikle pembemsi kızarıklıktır. Geçmesi günler, bazen haftalar alır.